Samopoczucie psychiczne pracowników. Dlaczego (szczególnie teraz) warto je badać?
07.08.2023

Samopoczucie psychiczne pracowników. Dlaczego (szczególnie teraz) warto je badać?

Pandemia postawiła nas wszystkich przed wieloma wcześniej niespotykanymi wyzwaniami. Było trudno? Było! Okazało się, że jesteśmy w stanie udźwignąć więcej niż nam się wydaje. Nasze zespoły dowiodły, że w kryzysowych sytuacjach są elastyczne, lojalne i zaangażowane. Warto jednak sprawdzić, jakie konsekwencje dla samopoczucia, efektywności i zaangażowania pracowników będzie miała pandemiczna mobilizacja w dłuższej perspektywie. 

Etap szoku 

Na początku pandemii wszyscy przeżyliśmy szok. Wiele obszarów organizacji przestało funkcjonować na dotychczasowych warunkach, konieczna była zmiana trybu pracy oraz szybkie znalezienie nowych sposobów funkcjonowania i osiągania wyników. W wielu branżach nieprawdopodobnie skróciła się perspektywa planowania. Do tego dochodziły nasze prywatne emocje –  lęk o zdrowie swoje i najbliższych oraz o bezpieczeństwo finansowe. Niektórzy bardzo źle znosili izolację, inni z kolei z trudnością radzili sobie z łączeniem pracy z opieką nad dziećmi.

Etap przystosowania  

Po etapie szoku, nastąpił etap przystosowania. Przywykliśmy do pracy zdalnej oraz do funkcjonowania w skrajnie nieprzewidywalnym środowisku biznesowym. Coraz lepiej radzimy sobie, pracując zdalnie w towarzystwie dzieci, kolejne firmy ogłaszają powrót do biur, coraz skuteczniej utrzymujemy relacje społeczne przez Internet. Poluzowanie obostrzeń pozwoliło nam wrócić – przynajmniej częściowo – do dawnych rytuałów. Odkryliśmy też zalety nowych sposobów komunikacji i form pracy. Nie oznacza to jednak, że wszystko wróciło do normy, a raczej, że wspólnie tworzymy „nową normę”, czy – jak kto woli – „nową normalność”. 

Etap wyczerpania

Etap przystosowania kiedyś minie. Czy stres i emocje odczuwane przez nas w ostatnich miesiącach nie pozostawią śladu? Jakie konsekwencje będzie miała pandemiczna mobilizacja dla samopoczucia pracowników i liderów, ich efektywności i zaangażowania w dłuższej perspektywie? Psychologia podpowiada, że przewlekły stres i związane z nim długotrwałe pobudzenie całego organizmu prowadzi do wyczerpania jego zasobów odpornościowych. Dlatego warto po tych kilku wyczerpujących miesiącach pochylić się nad samopoczuciem psychicznym zespołu oraz zapytać go o to, jakiego wsparcia od firmy potrzebuje. Przeprowadzone badania pozwolą zidentyfikować źródła dyskomfortu psychicznego, zminimalizować ich wpływ, poznać zróżnicowane potrzeby osób reprezentujących różne obszary i grupy demograficzne i zaproponować im właściwy rodzaj wsparcia. 

Dlaczego to takie ważne? 

W Wielkiej Brytanii zdrowie mentalne pracowników jest od lat w centrum zainteresowania pracodawców. Firmy doskonale zdają sobie sprawę z kosztów różnego rodzaju zaburzeń o podłożu psychicznym, o czym szeroko pisał zespół Well.hr w raporcie „Bez stresu! Jak wspierać kondycję psychiczną pracowników”. W Polsce do tej pory pracodawcy koncentrowali się głównie na zapewnieniu pracownikom dostępu do usług medycznych oraz różnych form aktywności fizycznej. Pandemia wpłynęła na zmianę priorytetów w programach wellbeing. Kwestią kluczową stało się zadbanie o naszą odporność psychiczną, która w ostatnich miesiącach była wystawiona na szczególną próbę. Jeszcze przed pandemią szacunki Instytutu Psychiatrii i Neurologii mówiły o tym, że aż 8 mln Polaków (jedna czwarta społeczeństwa) cierpi na zaburzenia i różnego rodzaju problemy psychiczne. Dziś psychiatrzy i psychologowie informują o nasileniu się tego rodzaju problemów u ich dotychczasowych pacjentów oraz o znaczącej liczbie nowych, którzy wcześniej podobnych problemów nie doświadczali. Nie zapominajmy też, że od 1 stycznia 2022 r. lekarze będą mogli wystawiać zwolnienia na nową jednostkę chorobową – wypalenie zawodowe. 

Jak podejść do tematu? 

Badania samopoczucia psychicznego pracowników warto poprzedzić analizą rodzajów obciążeń, jakim podlegają zatrudniane przez firmę grupy pracowników. O różnorodności tych problemów szybko przekonamy się porównać np. sytuację pracowników sprzedaży, wsparcia i produkcji. Wyzwania, z którymi mierzą się w pracy te grupy zawsze były różne, jednak pandemia dodatkowo je spolaryzowała. Część handlowców została pozbawiona możliwości bezpośredniego kontaktu z klientami, pracownicy biurowi przez ostatnie miesiące pracowali z reguły w domu, skazani na izolację lub pracę w towarzystwie rodziny, z kolei pracownicy produkcyjni czy sprzedawcy zatrudnieni w spożywczych sieciach handlowych – mimo lęku o zdrowie – pozostawali na posterunku. Ankieta powinna także uwzględniać obciążenia charakterystyczne dla pracy w konkretnej firmie i kulturze organizacyjnej.  

Temat kondycji psychicznej pracowników jest wciąż w Polsce tematem tabu. I choć pandemia wpłynęła z pewnością na wzrost świadomości w tym obszarze, większości pracowników wciąż trudno jest rozmawiać z przełożonym czy przedstawicielem działu HR na temat swojego zdrowia psychicznego. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest zlecenie takiego badania firmie zewnętrznej, która zapewni pracownikom pełną anonimowość. W przeprowadzaniu podobnych badań bardzo istotna jest właściwa komunikacja – otwarta, ale i uważna na odczucia i emocje pracowników. 

Wprowadzenie do firmowej narracji tematu zdrowia psychicznego może być milowym krokiem na drodze do budowania otwartej kultury organizacyjnej, a także punktem wyjścia do opracowania całościowego programu wellbeing, uwzględniającego zarówno kwestie fizycznego, jak i mentalnego dobrostanu pracowników. Badania zbudują też w pracownikach przekonanie, że są dla pracodawcy naprawdę ważni.


Jeśli zamierzasz przeprowadzić w swojej firmie badania samopoczucia psychicznego pracowników i szukać wiarygodnego partnera – zapraszamy do kontaktu! 

Kontakt

    Skontaktuj się za pomocą formularza: